RSS
RSS

Odpowiedzialność pracownika za mienie powierzone

Napisany przez: Igor Marek
Odpowiedzialność za mienie powierzone z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia przewidują art. 124 i n. Kodeksu Pracy i jest to surowsza forma odpowiedzialności majątkowej pracownika, niż przewidują to reguły ogólne. Warunkiem niezbędnym zaistnienia odpowiedzialności jest prawidłowe powierzenie mienia, które polega na tym, iż pracodawca oddaje pracownikowi określone składniki mienia do jego dyspozycji z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się. Prawidłowe powierzenie, to takie, które umożliwia ustalenie stanu zerowego, wyjściowego. Warto więc sporządzić protokół przekazania (powierzenia) mienia. Pracownik musi wyrazić zgodę na przejęcie mienia i może to nastąpić w formie dowolnej. Ważne jest, by pracownik miał faktyczną możliwość sprawowania pieczy nad powierzonym mieniem. Mimo, iż przepis art. 124 § 1 Kodeksu pracy wymienia przykładowo, jakie składniki mienia mogą być powierzone (pieniądze, kosztowności, papiery wartościowe), to przyjąć należy, iż powierzyć można każde mienie, np. laptop, telefon, samochód służbowy.
 
Szkoda ma miejsce wtedy, gdy pracownik nie jest w stanie zwrócić powierzonego mienia lub wyliczyć się z niego. Pracownik może się uwolnić od odpowiedzialności wykazując, iż szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych. Taką okolicznością będzie z pewnością niezapewnienie przez pracodawcę warunków umożliwiających należyte zabezpieczenie mienia, czy choćby podporządkowanie pracownika nieuczciwemu przełożonemu. Pracownik nie może tez ponosić odpowiedzialności za ryzyko gospodarcze prowadzenia działalności przez pracodawcę. Od pracownika wymaga się przeciętnej staranności w sprawowaniu pieczy nad powierzonym mieniem.
 
Ważną kwestią jest zakres odpowiedzialności pracownika. Mianowicie, pracownik ponosi pełną odpowiedzialność, a więc za szkodę rzeczywistą (faktyczny ubytek majątkowy), jak i utracone korzyści (to, co pracodawca mógłby uzyskać z tego mienia, gdyby do utraty jego nie doszło) i zakres tej odpowiedzialności nie jest uzależniony od tego, czy szkoda została popełniona z winy umyślnej (celowo) czy nieumyślnej (przypadkiem). Nie ma więc w tym przypadku zastosowania reguła, iż pracownik odpowiada do wartości trzymiesięcznego wynagrodzenia. Tym bardziej, iż pracodawca, w razie sporu, jedyne co powinien wykazać, to powierzenie mienia oraz wystąpienie szkody i jej zakres. Cały ciężar dowodu w przypadku procesu spoczywa na pracowniku. Dlatego też orzecznictwo dopuściło możliwość obniżenia wysokości należnego odszkodowania w szczególnych przypadkach. Strony mogą też zawrzeć ugodę, gdzie dowolnie ustalą zakres odszkodowania.
 
Niezależnie od tego, ustawodawca wprowadził złagodzony wariant odpowiedzialności za mienie powierzone w rozporządzeniu Rady Ministrów z 10.10.1975 r. w sprawie warunków odpowiedzialności materialnej pracowników w powierzonym mieniu. Stosuje się ono do pracowników zatrudnionych w magazynach, sklepach, w obsadzie co najmniej 6 osób. To rozporządzenie wprowadza odstępstwo od zasady pełnej kompensacji szkody, gdyż pracownicy odpowiadają jedynie za rzeczywisty ubytek majątkowy, a więc np. za wartość towaru za jaką pracodawca go kupił, a nie za jaką mógł go sprzedać.

Możliwa jest również dalsza modyfikacja zasad odpowiedzialności pracowników za mienie powierzone, a mianowicie o umowie o współodpowiedzialności materialnej zawartej przez pracowników z pracodawcą na piśmie, a szczegółowo określonej w rozporządzeniu Rady Ministrów z 04.10.1974 r. w sprawie wspólnej odpowiedzialności materialnej pracowników za powierzone mienie. Na mocy takiej umowy pracownicy ponoszą zindywidualizowaną odpowiedzialność jedynie w częściach określonych w umowie i pracodawca musi wykazać wobec każdego pracownika oddzielnie przesłanki jego odpowiedzialności i zakres szkody, który można przypisać konkretnemu pracownikowi. Mimo, iż rozporządzenia te mają ponad 30 lat, zachowują swą aktualność i znajdują zastosowanie.
 
Należy pamiętać, iż odpowiedzialność za mienie powierzone nie zwalnia pracownika z odpowiedzialności na zasadach ogólnych, gdy wyrządzi pracodawcy szkodę w mieniu innym niż powierzone.


Masz pytanie do naszego eksperta w zakresie prawa pracy?
Napisz do nas: biuro@portaldlasekretarek.pl. Odpowiedź na Twoje pytanie zostanie opublikowane na naszym portalu.

 
 
 


« wróć

Szkolenia

Oferty pracy

O nas Reklama Kontakt Regulamin Współpracownicy Partnerzy Forum