Tworzenie uchwał rady nadzorczej spółki z o.o.

Napisany przez: Igor Marek

4. Tryby szczególne podejmowania uchwał

Umowa spółki może przewidywać trzy szczególne tryby podejmowania uchwał przez radę nadzorczą:

A. Głosowanie przez członka rady nieobecnego na posiedzeniu, na piśmie, za pośrednictwem innego członka rady, który jest obecny na posiedzeniu.

B. Podejmowanie uchwał przez radę w trybie obiegowym, czyli na piśmie, bez odbywania posiedzenia.

C. Podejmowanie uchwał przez radę bez odbywania posiedzenia, z wykorzystaniem środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość.

W każdym z tych trzech szczególnych trybów nie można dokonać wyboru przewodniczącego i wiceprzewodniczącego rady nadzorczej, powołania członka zarządu oraz odwołania i zawieszenia w czynnościach tych osób.

W jakich przypadkach można, a w jakich nie można stosować takich trybów podejmowania uchwał? Konieczne jest wskazanie w umowie spółki takiego trybu oraz powiadomienie wszystkich członków rady o treści projektu uchwały.

W przypadku głosowania za pośrednictwem innego członka rady (punkt A) podkreślić należy, że nie może być to nikt spoza grona członków rady, na przykład członek zarządu czy osoba trzecia, a samo upoważnienie musi być udzielone na piśmie. Inny członek zarządu jest jedynie posłańcem, a nie pełnomocnikiem. Ten sposób jest odstępstwem od osobistego charakteru głosowania i dotyczyć może tylko spraw, które były przewidziane w porządku obrad.

To oczywiste, skoro nieobecny członek musiał mieć możliwość uprzedniego zapoznania się z projektem uchwały, aby przekazać na piśmie swój głos „za” lub „przeciw” tej uchwale. Niezależnie od tego, nie można naruszyć przepisów o kworum, a więc wymogu obecności co najmniej połowy członków rady na posiedzeniu. Nie może być więc tak, że spośród pięciu członków rady, czterech przekaże na piśmie swoje głosy piątemu i nie będzie brało osobistego udziału w głosowaniu, gdyż naruszałoby to przepisy o kworum i żadna uchwała nie byłaby ważnie podjęta.

Może również dojść do głosowania bez potrzeby zwoływania samego posiedzenia (punkt B), co może mieć znaczenie w przypadku, gdy członkowie rady pochodzą z miejscowości znacznie od siebie oddalonych, albo z różnych krajów. W takim przypadku można posłużyć się głosowaniem w trybie pisemnym (tzw. kurenda). Głosowana jest wtedy konkretna uchwała o określonej treści i może się to odbyć w trybie obiegowym, kiedy to uchwałę do kolejnych członków rady dostarcza posłaniec, albo korespondencyjnie, gdy jest ona pomiędzy członkami przesyłana.

Jakie są plusy takiego rozwiązania? Po pierwsze – nie trzeba zwoływać posiedzenia, a po drugie – umożliwia to zastanowienie się członków rady nad skomplikowanym problemem, przedstawionym na poprzednim posiedzeniu. Minusem jest długi czas podejmowania samej uchwały.

Głosowanie z wykorzystaniem środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość (punkt C) to ostatni z trzech trybów szczególnych. Środkami takimi są telefony, wideofony, środki służące do przesyłania głosu za pośrednictwem fal radiowych, ale również faks i poczta elektroniczna.

Różnica pomiędzy głosowaniem za pośrednictwem faksu czy poczty elektronicznej a głosowaniem obiegowym czy korespondencyjnym jest następująca: w drugim przypadku członkowie rady składają pod uchwałą własnoręczny podpis, a w pierwszym przypadku wyrażają jedynie swą wolę za pośrednictwem faksu czy e-maila, ale nie podpisują własnoręcznie.

5. Sankcje w przypadku wadliwości uchwał rady nadzorczej

Kodeks spółek handlowych nie zawiera żadnych regulacji dotyczących skutków wadliwości uchwał rady nadzorczej ani usuwania ich z obrotu. Zupełnie inaczej ustawodawca reguluje tę kwestię w odniesieniu do uchwał zgromadzenia wspólników, które są sprzeczne z umową spółki czy z ustawą, wobec których można wystąpić – odpowiednio – z powództwem o uchylenie uchwały, albo o stwierdzenie jej nieważności. Przepisów tych nie można jednak stosować nawet w drodze analogii do uchwał rady nadzorczej.

Co do skutków wadliwej uchwały rady nadzorczej, prezentowane są poglądy, że zależą one od charakteru uchybień. I tak uchybienia proceduralne, takie jak brak kworum, podjęcie uchwały przez osoby nieuprawnione czy zastosowanie któregoś ze wskazanych powyżej trzech trybów szczególnych podejmowania uchwał do wyboru przewodniczącego rady czy odwołania członka zarządu, powodować będą, że mamy do czynienia z uchwałą nieistniejącą (non existens). Natomiast podjęcie uchwały w sposób sprzeczny z prawem (np. niezawiadomienie wszystkich członków rady o treści projektu uchwały w głosowaniu w trybie obiegowym), skutkuje nieważnością uchwały. Taka uchwała jest podjęta, w odróżnieniu od nieistniejącej, z tym, że nieważnie. Jeśli zaś chodzi o możliwość wyeliminowania tych uchwał z obrotu, to jedynym akceptowanym w doktrynie sposobem jest wytoczenie powództwa o stwierdzenie istnienia lub nieistnienia prawa lub stosunku prawnego, który miał być zawiązany w drodze uchwały podjętej nieważnie lub nieistniejącej. Powództwo takie wytoczyć należy jednak przeciwko spółce, a nie radzie nadzorczej czy poszczególnym jej członkom. Podstawą prawną takiego powództwa jest art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego. W związku z powyższym przyjmuje się, że nie jest dopuszczalne wniesienie powództwa o uchylenie uchwały, stwierdzenie jej nieważności czy stwierdzenie jej nieistnienia, a więc rozwiązania, które – co do zasady – przyjmuje kodeks spółek handlowych dla eliminacji z obrotu uchwał zgromadzenia wspólników.

Podstawa prawna:
1. Ustawa Kodeks spółek handlowych (Dz.U. 2000 r., Nr 94, poz. 1037, ze zm.)
2. Ustawa Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. 1964 r., Nr 43, poz. 296).

Igor Marek- prawnik, portaldlasekretarek.pl

Źródło: Sekretariat 03/2010

Strona: [1] 2

Powiązane wiadomości:

« wróć

Tworzenie uchwał rady nadzorczej spółki z o.o.

Szkolenia

Oferty pracy